Alack Sinner των Carlos Sampayo & José Muñoz

Γράφει ο Σπύρος Ανδριανός

 Alack Sinner - ''Αμαρτωλός..χωρίς αιτία.."

Υπάρχουν αναρίθμητοι ντετέκτιβ στο κόσμο της 9ης τέχνης. Ίσως όμως κανένας δεν έχει κατορθώσει να κάνει περισσότερο αισθητή την παρουσία του από τον Alack Sinner.Κυνικός,μελαγχολικός,με πάντα ένα τσιγάρο στο στόμα, και με πρόσωπο σημαδεμένο από ρυτίδες, και με ένα παρελθόν περισσότερο σημαδεμένο και από το πρόσωπο του.. Άλλωστε ακόμα και το ίδιο του το όνομα(Sinner-αμαρτωλός)περιγράφει έναν άνθρωπο που οι ίδιοι οι εφιάλτες του και οι προσωπικές του Ερινύες τον κυνηγούσαν όπως ακριβώς κυνηγιέται και ένας αμαρτωλός..

Ιδιωτικός ντετέκτιβ, αφού το επαναστατικό και ανήσυχο πνεύμα του δε ταίριαζε μέσα στους στενούς και περιοριστικούς κόλπους της αστυνομίας, ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη,αλλά ο αναγνώστης δεν θα τον δει ποτέ να περπατάει στην κομψή Fifth Avenue.Αντίθετα, μεταξύ των ερευνών, είναι πιο εύκολο να τον βρεις στο μπαρ του Joe όπου μπορεί να νιώσει "σαν το σπίτι του" βρίσκοντας την με μπύρες και τσιγάρα....

Δημιούργημα των Αργεντινών  Carlos Sampayo(σενάριο) και José Muñoz(σχέδιο),οι οποίοι ήταν πολιτικοί εξόριστοι που ζούσαν στην Ιταλία(αν και οι δυο τους είχαν γνωριστεί το 1974 σε διακοπές τους στην Ισπανία),εμφανίστηκε το 1975 στο περιοδικό Linus(αργότερα στα γαλλικά στο Charlie Mensuel , à suivre) .Οι δημιουργοί χωρίς ίσως να το είχαν τότε συνειδητοποιήσει κατόρθωσαν να παρουσιάσουν μια σειρά με την οποία θα άλλαζαν τον κόσμο της 9ης τέχνης, όχι ίσως ακριβώς όπως θα το ήθελαν, αλλά παρόλα αυτά θα το άλλαζαν. Επίσης κατόρθωσαν να ανανεώσουν ριζικά τη μυθολογία του noir αφηγήματος, αποβάλλοντας κάθε στερεοτυπική μορφή που το συνόδευε μέχρι τότε(είτε και στα κόμικς, είτε και στον κινηματογράφο ή τη λογοτεχνία),και επικεντρώθηκαν στην ιδεολογική και πολιτική συνιστώσα του εγκλήματος, καθώς επίσης και στους ανθρώπους πίσω από αυτό.Ο Alack Sinner είναι άξιο τέκνο των μυθιστορημάτων του Dashiell Hammett και του Raymond Chandler, αλλά με την αίσθηση της ήττας και του κυνισμού που χαρακτηρίζουν τους δικούς τους ήρωες ο Sinner αποδεικνύεται περισσότερο κυνικός από τους Φίλιπ Μάρλου ή Σαμ Σπέιντ πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων τους.

Νoir ατμόσφαιρα που τσακίζει κόκκαλα, σε μία Νέα Υόρκη που εναλλάσσετε ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο, ο Alack Sinner εκτός από τους δικούς του προσωπικούς δαίμονες Καθώς το κόμικ εξελίσσεται παίρνει τη μορφή κοινωνικής καταγγελίας, οι ιστορίες γίνονται ολοένα και πιο κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου, απομακρυνόμενες λίγο από τα αστυνομικά/εγκληματικά στοιχεία για να επικεντρωθούν περισσότερο στις σκοτεινότερες πτυχές της καθημερινής ζωής στη Νέα Υόρκη και των ανθρώπων που την απαρτίζουν σαν μέλη ενός "καταραμένου" θιάσου : πόρνες, τοξικομανείς ,διεφθαρμένους αστυνομικούς και άπληστους δικηγόρους.

Μαζί όμως με το σενάριο της σειράς(άψογη η αφηγηματική ικανότητα του Sampayo),εξελίσσεται και το σχέδιο του José Muñoz.Επιρρεασμένος από μεγάλους δημιουργούς όπως τους Milton Caniff,Hugo Pratt,και Alberto Breccia,ο Muñoz δημιουργεί ένα στυλιζαρισμένο και αφαιρετικό στυλ, πολύ ενεργητικό με έντονα μελάνια, και την εναλλαγή άσπρου και μαύρου, όπου κανένα δεν υπερέχει του άλλου, αλλά περισσότερο το "συμπληρώνει". Σημαντικά έργα όπως το Sin City του Frank Miller,το Stray Bullets του David Lapham ή το Criminal από τον Ed Brubaker και τον Sean Philips,χρωστάνε την ύπαρξη τους στον Alack Sinner των Sampayo και Muñoz.

Η σειρά έβγαλε μέχρι και το 1992 τις ιστορίες της σε 9 άλμπουμ, ενώ στα αγγλικά αρχικά κυκλοφόρησε σε 12 τεύχη από τη Fantagraphics και σε αργότερα σε δύο πολυτελή άλμπουμ από την IDW(Τhe Age of Innocence 2016 και The Age of Disenchanment το 2018).

Στη χώρα μας οι παλαιότεροι θυμόνται ιστορίες του Alack Sinner στο περιοδικό Κολούμπρα καθώς επίσης και στο αλμπουμάκι που εξέδωσε η Βαβέλ το 1990 δανειζόμενη έναν υπέροχο τίτλο από μία ιστορία της σειράς(στην οποία ο Sinner συναντά και τους ίδιους τους δημιουργούς!!)με τίτλο "η ζωή δεν είναι κόμικς μωρό μου"σε μετάφραση του Γιώργου Σιούνα και ωραίο εξώφυλλο του Σταύρου Κουλά. Από τις καλύτερες σειρές που θα κάνετε τη χάρη στον εαυτό σας να διαβάσετε.

Μπλε Κομήτης...Στο τελευταίο ταξίδι του..

Οι φήμες κυκλοφορούσαν τους τελευταίους δύο περίπου μήνες στους κύκλους των κομικσόφιλων..Κανείς φυσικά δεν ήθελε να τις πιστέψει...Και δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν τη Τετάρτη στις 11 του Σεπτέμβρη από τους ίδιους τους εκδότες...Ο Μπλε Κομήτης,η θαυμάσια αυτή έντυπη έκδοση,που συνέχιζε επάξια τη παράδοση κλασικών περιοδικών για κόμικς όπως η Βαβέλ,το ΠαραΠέντε ή το 9 της Ελευθεροτυπίας,δυστυχώς σταματά το ταξίδι του στο σύμπαν της 9ης τέχνης,με το 9ο(σημαδιακό;;)τεύχος του,ακολουθώντας τη μοίρα αυτών των εκδόσεων,μέσα όμως σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα σε σχέση με εκείνες....

Μία ακόμα μαχαιριά στο κόσμο των έντυπων εκδόσεων αλλά και της ελληνικής σκηνής των κόμικ,της οποίας ο Κομήτης υπήρξε ένας από τους κυριότερους εκπρόσωπους της(μαζί με το ψηφιακό Comic Cultura) από το πρώτο του κιόλας τεύχος.Σύμφωνα με τους εκδότες,τα προβλήματα πολλά και η μάχη για την επιβίωση του περιοδικού ήταν άνιση...Μολονότι είχαν γίνει από το 6ο τεύχος πολλές διορθωτικές κινήσεις(προστέθηκαν κόμικ ξένων δημιουργών όπως το Kobane Calling του Ζerocalcare και το δημιουργικό δίδυμο των Kerascoët με το θαυμάσιο Σατανία)και είχε μειωθεί η τιμή του περιοδικού το οποίο είχε γίνει διμηνιαίο,δεν ήταν αρκετά για να γλυτώσουν το Κομήτη από τη διακοπή της έκδοσής του....

Το τεύχος #9 έμελλε να είναι το τελευταίο για το Μπλε Κομήτη

Δε θα καθίσω να αναλύσω διεξοδικά τους λόγους που οδήγησαν στη διακοπή της κυκλοφορίας του περιοδικού.Δε θέλω να πιστέψω ότι οι αναγνώστες δεν έμειναν ικανοποιημένοι από την έκδοση που κράταγαν στα χέρια τους,το αντίθετο μάλιστα!!Άλλωστε τα σχόλια αναγνωστών στη σελίδα του περιοδικού στο Facebook μόνο απογοήτευση δεν εξέφραζαν...Και φυσικά σαν ρομαντικός(ή τρελός για κάποιους)που είμαι δε θέλω επ'ουδενί να δεχτώ ότι η μορφή των περιοδικών κόμικς ή μη,σε έντυπη έχει περάσει ανεπιστρεπτί ,και ότι το μέλλον των εκδόσεων θα είναι ΜΟΝΟ ψηφιακό...

Μιχάλης Διαλυνάς/Δημοσθένης Παπαμάρκος

Το μόνο που αναρωτιέμαι με λίγο παράπονο και πικρία είναι η αλήθεια,είναι το γεγονός πώς ενώ γίνονται τόσες πλέον εκδηλώσεις και φεστιβάλ για κόμικς και μάλιστα με ιδιαίτερη επιτυχία και επισκεψιμότητα που ξεπερνάει κάθε προηγούμενο,από την άλλη δε μπορεί να επιβιώσουν τα περιοδικά που αφορούν τα κόμικς στη χώρα μας...Εντάξει το φαινόμενο των πτωτικών πωλήσεων δεν αφορά μόνο τη χώρα μας αλλά είναι παγκόσμιο φαινόμενο...Ειδικά όμως στην Ελλάδα έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις και ειλικρινά δεν θα έπρεπε..

Ταλέντα υπάρχουν που περιμένουν από περιοδικά όπως ο Κομήτης να τα ανακαλύψετε,και εκδότες με μεράκι και αγάπη για το αντικείμενο επίσης.Θα πρέπει να υπάρχει όμως και στήριξη από το αναγνωστικό κοινό,για να μπορούν εκδόσεις σαν το Μπλε Κομήτη να συνεχίζουν επιβιώνουν...Ενώ όλα δείχνουν κάπως να αλλάζουν στο χώρο των ελληνικών κόμικ τα τελευταία χρόνια,με λύπη διαπιστώνω ότι κάποια πράγματα παραμένουν δυστυχώς τα ίδια....Εκτός από ρομαντικός καταντάω δυστυχώς και γκρινιάρης....

Θα κρατήσω τα 9 υπέροχα τεύχη που έβγαλε ο Κομήτης,ένα στολίδι πραγματικά για τις εκδόσεις Polaris.Γιατί αυτό ήταν το περιοδικό σε όλο του το μεγαλείο...Με τέλεια ποιότητα χαρτιού και χρώματος,με υπέροχες σειρές(Γυμνά Οστά,Άρπη,Ληστές,Αληθινά Κουραφέλκυθρα/Θάνατος κ.α.)από αξιόλογους ταλαντούχους δημιουργούς που έκαναν τη διαφορά και προκάλεσαν το θαυμασμό των αναγνωστών,δείχνοντας πραγματικά ότι η ελληνική σκηνή των κόμικ δεν υστερεί σε τίποτα εκείνων των υπόλοιπων μεγάλων σχολών(αμερικάνικης,ευρωπαϊκής και ιαπωνικής)με αφιερώματα,συνεντεύξεις και όλα τα νέα γύρω από το χώρο της 9ης τέχνης,ο Μπλε Κομήτης δεν ήταν απλά ένας κομήτης που...πέρασε....

Αλλά ένα άστρο που φώτισε έστω και για λίγο το χώρο των ελληνικών έντυπων εκδόσεων και άφησε το στίγμα του,αλλά και παρακαταθήκη για τις επόμενες εκδοτικές γενιές(αν υπάρξουν)αν θελήσουν να ακολουθήσουν το δικό του ταξίδι κάποια στιγμή,κόντρα στα σημεία των καιρών που υπαγορεύουν άλλες κατευθύνσεις...

Όπως έγραψα και σε δική μου ανάρτηση στο FB,μαθαίνοντας επίσημα πλέον τα νέα για τη διακοπή της κυκλοφορίας του περιοδικού,δε θα πω αντίο,αλλά εις το επανιδείν....Γιατί είναι σίγουρο ότι το ταξίδι δεν σταματάει εδώ...Σίγουρα θα συνεχιστεί κάποια στιγμή από ανθρώπους που αγαπάνε το μέσο,και με περίσσιο ρομαντισμό(και λίγη δόση τρέλας αν προτιμάτε)θα συνεχίσουν το δρόμο που χάραξε ο Μπλε Κομήτης,το δικό τους εκδοτικό ταξίδι στον υπέροχο κόσμο των κόμικς.

Φωτογραφίες από τη σελίδα του περιοδικού στο FaceBook

Σπύρος Ανδριανός

ANITA του Guido Crepax

ANITA 

O μεγάλος Ιταλός δημιουργός Guido Crepax γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1933 στο Μιλάνο της Ιταλίας και ήδη από την ηλικία των 12 ετών είχε εκδώσει τη πρώτη του δουλειά,αντιγράφοντας γνωστούς σχεδιαστές της εποχής.Απέκτησε δίπλωμα αρχιτεκτονικής από το πανεπιστήμιο του Μιλάνου,ενώ παράλληλα δούλεψε στη διαφήμιση και έκανε εικονογραφήσεις για εξώφυλλα δίσκων,βιβλία και περιοδικά(μάλιστα το 1959 έγινε και συνεργάτης του περιοδικού Tempo Medico εικονογραφώντας χαρακτήρες που συνέβαλαν στην ιστορία των ιατρικών επιστημών.).Το 1965 είναι μία χρονιά ορόσημο τόσο για την καριέρα του Crepax,όσο και γενικότερα για τον κόσμο της 9ής τέχνης όταν ο δημιουργός θα παρουσιάσει για πρώτη φορά(σαν δευτερεύον χαρακτήρα στο επιστημονικής φαντασίας κόμικ Neutron)την ερωτική και ονειροπόλα Valentina ή οποία θα δημοσιεύεται στο περιοδικό Linus για πολλά χρόνια μετέπειτα.

Ο Crepax δημιούργησε το δικό του καθαρά προσωπικό του στυλ στο σχέδιο αλλά έδινε πάντα ξεχωριστή σημασία και στο σενάριο.Θα κάνει επίσης πολλές διασκευές σε κόμικ,κλασικών ερωτικών αριστουργημάτων της λογοτεχνίας όπως την Justine  του De Sade,το Histoire d'O(η ιστορία της Ο)της Pauline Reage,και την Emmanuelle του/της Emmanuelle Arsan.

Tempo Medico με εικονογράφηση του Crepax.

Η Αnita που εμφανίζεται στα κόμικ του το 1971 δεν είναι ίσως τόσο γνωστή όπως η "μεγάλη αδερφή της" Valentina.Την εποχή όμως που την παρουσίασε ο Crepax είχε φτάσει ήδη στην ωριμότητα του,και οι διάφοροι δημιουργικοί πειραματισμοί που είχαν αρχίσει ήδη από το 1968,στην Anita βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους.H ηρωίδα θα εμφανιστεί σε 2 άλμπουμ το Anita, una storia possibile (1972) και Hello!Anita(1980).

Η Αnita είναι μία σύγχρονη νεαρή γυναίκα της εποχής της(δεκαετία του '70)εγκλωβισμένη στη μονότονη καθημερινότητα της δουλειάς της και τη μοναξιά του σπιτιού της.Χωρίς όνειρα,με έντονες φοβίες και νευρώσεις,αφήνεται να κυριευτεί από τις ερωτικές φαντασιώσεις της.Με συντρόφους καθημερινά αντικείμενα που υπάρχουν στο σπίτι της όπως η τηλεόραση(Anita)ή το τηλέφωνο(Hello!Anita).H φαντασία της την κάνει να ονειρευτεί ότι δημιουργεί τις πιο αλλόκοτες ερωτικές σχέσεις(με βίαιους άντρες,ένα πλάσμα που μοιάζει με σαύρα,με τον τεχνικό του τηλεφώνου,ακόμα και με τον ίδιο της τον "απελευθερωμένο"εαυτό).Για να τη βοηθήσει να καταπολεμήσει αυτόν τον "δαίμονα"θα κάνει την εμφάνιση της και η ίδια η Valentina.

Στον κόσμο της Anita,τα όνειρα,οι παραισθήσεις,και η φαντασία μπλέκονται με την αληθινή ζωή.Δάσκαλος στην αφήγηση και την εικονογράφηση ο Crepax, σαν καλός αρχιτέκτονας που ήταν επίσης,δημιουργεί το κόσμο της ηρωίδας του,όπου το πραγματικό μπλέκεται με το φανταστικό και τα όρια που χωρίζουν αυτά τα δύο φαίνεται να καταργούνται.Παράλληλα μέσα από τις ερωτικές περιπέτειες της Anita,o δημιουργός ασκεί έντονη κριτική κατά του προοδευτικού "βιασμού" της ζωής των ανθρώπων, από τα ΜΜΕ(Αnita)και την σχέση εξάρτησης τους με την τεχνολογία(Hello Anita!).Σύμφωνα με τον Crepax,ο άνθρωπος πλέον δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει γνήσιες ερωτικές σχέσεις,αφού πλέον ακόμα και ο ερωτισμός του προσφέρεται έτοιμος για "κατανάλωση".Πόσο μπροστά από την εποχή του,όταν σήμερα αυτό το κόμικ παρουσιάζεται δυστυχώς πιο επίκαιρο από ποτέ...

Όλα αυτά σε ένα σχεδιαστικό ντελίριο,με έντονες ερωτικές απεικονίσεις του γυμνού σώματος σε σωστότατες αναλογίες,χωρίς ο μεγάλος δάσκαλος να γίνεται ούτε σε ένα panel χυδαίος ή πορνογράφος.Ο ερωτισμός του Guido Crepax μέσα στους φανταστικούς,ονειρικούς και ψυχεδελικούς απίστευτους κόσμους που δημιουργεί,μπορεί να είναι αληθινός και παντελώς πιστευτός από τους αναγνώστες του.Και αυτό τον καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους μάστορες του ερωτισμού στην 9η τέχνη.

Στα ελληνικά η δουλειά του Crepax δημοσιεύτηκε σε περιοδικά όπως Κολούμπρα,Βαβέλ(Valentina) καθώς επίσης και σε αυτόνομα άλμπουμ(όπως και τα 2 της Anita) από τις εκδόσεις Πλειάς αρχές δεκαετίας του '80.O μεγάλος δημιουργός έφυγε από κοντά μας στις 31 Ιουλίου του 2003,αφήνοντας τον κόσμο της 9ης τέχνης φτωχότερο.Οι δουλειές του όπως και οι λάγνες ηρωίδες του όμως  θα ζήσουν όμως στην αιωνιότητα.

Σπύρος Ανδριανός