ANITA του Guido Crepax

ANITA 

O μεγάλος Ιταλός δημιουργός Guido Crepax γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1933 στο Μιλάνο της Ιταλίας και ήδη από την ηλικία των 12 ετών είχε εκδώσει τη πρώτη του δουλειά,αντιγράφοντας γνωστούς σχεδιαστές της εποχής.Απέκτησε δίπλωμα αρχιτεκτονικής από το πανεπιστήμιο του Μιλάνου,ενώ παράλληλα δούλεψε στη διαφήμιση και έκανε εικονογραφήσεις για εξώφυλλα δίσκων,βιβλία και περιοδικά(μάλιστα το 1959 έγινε και συνεργάτης του περιοδικού Tempo Medico εικονογραφώντας χαρακτήρες που συνέβαλαν στην ιστορία των ιατρικών επιστημών.).Το 1965 είναι μία χρονιά ορόσημο τόσο για την καριέρα του Crepax,όσο και γενικότερα για τον κόσμο της 9ής τέχνης όταν ο δημιουργός θα παρουσιάσει για πρώτη φορά(σαν δευτερεύον χαρακτήρα στο επιστημονικής φαντασίας κόμικ Neutron)την ερωτική και ονειροπόλα Valentina ή οποία θα δημοσιεύεται στο περιοδικό Linus για πολλά χρόνια μετέπειτα.

Ο Crepax δημιούργησε το δικό του καθαρά προσωπικό του στυλ στο σχέδιο αλλά έδινε πάντα ξεχωριστή σημασία και στο σενάριο.Θα κάνει επίσης πολλές διασκευές σε κόμικ,κλασικών ερωτικών αριστουργημάτων της λογοτεχνίας όπως την Justine  του De Sade,το Histoire d'O(η ιστορία της Ο)της Pauline Reage,και την Emmanuelle του/της Emmanuelle Arsan.

Tempo Medico με εικονογράφηση του Crepax.

Η Αnita που εμφανίζεται στα κόμικ του το 1971 δεν είναι ίσως τόσο γνωστή όπως η "μεγάλη αδερφή της" Valentina.Την εποχή όμως που την παρουσίασε ο Crepax είχε φτάσει ήδη στην ωριμότητα του,και οι διάφοροι δημιουργικοί πειραματισμοί που είχαν αρχίσει ήδη από το 1968,στην Anita βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους.H ηρωίδα θα εμφανιστεί σε 2 άλμπουμ το Anita, una storia possibile (1972) και Hello!Anita(1980).

Η Αnita είναι μία σύγχρονη νεαρή γυναίκα της εποχής της(δεκαετία του '70)εγκλωβισμένη στη μονότονη καθημερινότητα της δουλειάς της και τη μοναξιά του σπιτιού της.Χωρίς όνειρα,με έντονες φοβίες και νευρώσεις,αφήνεται να κυριευτεί από τις ερωτικές φαντασιώσεις της.Με συντρόφους καθημερινά αντικείμενα που υπάρχουν στο σπίτι της όπως η τηλεόραση(Anita)ή το τηλέφωνο(Hello!Anita).H φαντασία της την κάνει να ονειρευτεί ότι δημιουργεί τις πιο αλλόκοτες ερωτικές σχέσεις(με βίαιους άντρες,ένα πλάσμα που μοιάζει με σαύρα,με τον τεχνικό του τηλεφώνου,ακόμα και με τον ίδιο της τον "απελευθερωμένο"εαυτό).Για να τη βοηθήσει να καταπολεμήσει αυτόν τον "δαίμονα"θα κάνει την εμφάνιση της και η ίδια η Valentina.

Στον κόσμο της Anita,τα όνειρα,οι παραισθήσεις,και η φαντασία μπλέκονται με την αληθινή ζωή.Δάσκαλος στην αφήγηση και την εικονογράφηση ο Crepax, σαν καλός αρχιτέκτονας που ήταν επίσης,δημιουργεί το κόσμο της ηρωίδας του,όπου το πραγματικό μπλέκεται με το φανταστικό και τα όρια που χωρίζουν αυτά τα δύο φαίνεται να καταργούνται.Παράλληλα μέσα από τις ερωτικές περιπέτειες της Anita,o δημιουργός ασκεί έντονη κριτική κατά του προοδευτικού "βιασμού" της ζωής των ανθρώπων, από τα ΜΜΕ(Αnita)και την σχέση εξάρτησης τους με την τεχνολογία(Hello Anita!).Σύμφωνα με τον Crepax,ο άνθρωπος πλέον δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει γνήσιες ερωτικές σχέσεις,αφού πλέον ακόμα και ο ερωτισμός του προσφέρεται έτοιμος για "κατανάλωση".Πόσο μπροστά από την εποχή του,όταν σήμερα αυτό το κόμικ παρουσιάζεται δυστυχώς πιο επίκαιρο από ποτέ...

Όλα αυτά σε ένα σχεδιαστικό ντελίριο,με έντονες ερωτικές απεικονίσεις του γυμνού σώματος σε σωστότατες αναλογίες,χωρίς ο μεγάλος δάσκαλος να γίνεται ούτε σε ένα panel χυδαίος ή πορνογράφος.Ο ερωτισμός του Guido Crepax μέσα στους φανταστικούς,ονειρικούς και ψυχεδελικούς απίστευτους κόσμους που δημιουργεί,μπορεί να είναι αληθινός και παντελώς πιστευτός από τους αναγνώστες του.Και αυτό τον καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους μάστορες του ερωτισμού στην 9η τέχνη.

Στα ελληνικά η δουλειά του Crepax δημοσιεύτηκε σε περιοδικά όπως Κολούμπρα,Βαβέλ(Valentina) καθώς επίσης και σε αυτόνομα άλμπουμ(όπως και τα 2 της Anita) από τις εκδόσεις Πλειάς αρχές δεκαετίας του '80.O μεγάλος δημιουργός έφυγε από κοντά μας στις 31 Ιουλίου του 2003,αφήνοντας τον κόσμο της 9ης τέχνης φτωχότερο.Οι δουλειές του όπως και οι λάγνες ηρωίδες του όμως  θα ζήσουν όμως στην αιωνιότητα.

Σπύρος Ανδριανός

IL GIOCO(De Click/To Κουμπί της)του Milo Manara

Το Κουμπί της

O γεννημένος το 1945 στην Ιταλία,Milo Manara,ξεκίνησε τη σχεδιαστική του καριέρα το 1969 στα μικρού μεγέθους fumetti.H πρώτη του απόπειρα στα ερωτικά κόμικς ήταν όταν το 1971 σχεδίασε τις περιπέτειες της σέξυ πειρατίνας Jolanda de Almaviva(στην Ελλάδα κυκλοφόρησε ως η Κόρη της Θάλασσας-περιοδικό Free 2003)σε σενάριο του Francisco Rubino.Αργότερα άρχισε να δουλεύει και για περιοδικά της Γαλλο-Βελγικής σχολής των κόμικ όπως τα  Charlie Mensuel, Pilote, L'Écho des savanes και À Suivre,για το οποίο δημιούργησε τα HP(χαρακτήρας επηρεασμένος από το φίλο του Hugo Pratt) και Giuseppe Bergman.Η μεγάλη όμως αναγνώριση ήρθε με τη δημιουργία του Ιl Gioco(Το Κουμπί της)ενός έργου σταθμού όχι μόνο για τα ερωτικά κόμικ,αλλά για την 9η τέχνη γενικότερα.

Επηρεασμένος από την ταινία τoυ Luis Bunnel "Belle de Jour"(Η ωραία της ημέρας)με την Cathrine Deneuve,και την ηρωίδα της Severine η οποία κυριεύεται από τις ερωτικές της επιθυμίες,ο Manara δημιουργεί το Il Gioco για το περιοδικό Glamour.Θα δημοσιευτεί όμως λίγο αργότερα το 1983 και στο περιοδικό Playmen.

Ο διευθυντής του περιοδικού Luciano Oppo απευθυνόμενος στο δημοσιογράφο Vincenzo Mollina,τον ρωτάει ποιόν θα του πρότεινε για σχεδιαστή μίας ερωτικής ιστορίας,που θα αντικαθιστούσε εκείνη που μέχρι τότε σχεδίαζε στις τελευταίες σελίδες του ο μεγάλος δάσκαλος του ερωτισμού Guido Crepax.Εκείνος φυσικά του προτείνει τον Milo Manara,ο οποίος έχοντας ως πρότυπο τον Crepax(σύμφωνα με τον Manara: "O Crepax υπέδειξε έναν τρόπο σχεδιασμού της γυναίκας με μια τεχνική πιο ενδιαφέρουσα.Επικεντρώνεται περισσότερο στο να απεικονίζει το γυναικείο ερωτισμό παρά να σχεδιάζει το γυναικείο σώμα και να αποκαλύπτει με αυτό τον τρόπο νέες δυνατότητες")και τον Sandro Angiolini(με τη περίφημη Isabella του)αλλά και εμπνευσμένος από το κουμπί του τηλεχειριστηρίου με το οποίο άνοιγε από μακρυά τη πόρτα του κήπου του,ο Μanara αρχίζει να σχεδιάζει την ιστορία αυτή που παραμένει μέχρι και σήμερα κλασική.

Για τον χαρακτήρα του Dr.Fez που με τη συσκευή του ελέγχει τις ερωτικές ορμές της ηρωίδας του κόμικ της Claudia(χαρακτήρας βασισμένος σε εκείνον που υποδύθηκε η Catherine Deneuve) o Manara βασίστηκε σε έναν τύπο που είχε γνωρίσει σε έναν εκδοτικό οίκο,τον Franco Valombra που ο οποίος ενώ δεν ήταν ιδιαίτερα εμφανίσιμος,εν του τοις ασκούσε γοητεία στις γυναίκες. 

H ιστορία του "Κουμπί της"θέλει να μας δείξει με ειρωνικό τρόπο, ότι είναι ανώφελο να προσπαθούμε να κρύψουμε ή να εξουσιάσουμε τις ορμές που βρίσκονται μέσα μας στο όνομα του πουριτανισμού,της κοινωνίας που επιβάλλει κανόνες,  ενός ''Καθωσπρεπισμού" και της κοινής ηθικής.Μέσα από το σχεδιαστικό ταλέντο του δημιουργού,κάθε σκίτσο είναι μία κοροϊδευτική απεικόνιση απέναντι σε μία κοινωνία που χρησιμοποιεί τη γυναίκα ως σύμβολο του σεξ στη διαφήμιση(γιατί αυτό θα φέρει πωλήσεις)αλλά δεν ανέχεται το γυμνό και το θεωρεί κάτι το πρόστυχο,ειδικά όταν πρόκειται για μία θηλυκή απεικόνιση...Πάντα ο ερωτισμός ειδικά στη γυναίκα,και η ελευθερία της να τον εκφράσει σύμφωνα με τις δικές της ανάγκες και όχι της απαιτήσεις που έχει επιβάλλει η κοινωνία μας, θεωρείται τις περισσότερες φορές σαν κάτι το χυδαίο,ανάλογα με το κατά πόσο πουριτανοί είναι αυτοί που το εκλαμβάνουν ως έτσι.

H Claudia Christiani είναι μία νεαρή και πανέμορφη γυναίκα,ντροπαλή(νιώθοντας άβολα με το σώμα και τη σεξουαλικότητα της) και παντρεμένη με έναν πλούσιο και αρκετά χρόνια μεγαλύτερο της άντρα τον Aleardo,ο οποίος μπορεί πια να μην την ικανοποιεί ερωτικά αλλά ικανοποιεί όλες τις τις επιθυμίες...Ένας ψυχολόγος που την παρακολουθεί,γνωστός του άντρα της, ο Dr.Fez προσπαθεί να την κάνει να βγει από το "καβούκι" της ενώ στην πραγματικότητα την επιθυμεί και ο ίδιος...Όταν εκείνη τον απορρίπτει και μαθαίνοντας για μία εφεύρεση που "γιατρεύει" την ανδρική ανικανότητα στέλνοντας Ο Dr.Fez αποκτά αυτή τη νέα εφεύρεση και αποφασίζει να τη χρησιμοποιήσει στη Claudia. Η Claudia απάγεται και αποκτά ένα "δέκτη" χειρουργικά εμφυτευμένο στον εγκέφαλό της. Ένας πομπός χρησιμοποιείται για να στέλνουν σήματα στον δέκτη και ο δέκτης στέλνει σήματα σε ορισμένες απολήξεις νεύρων στον εγκέφαλο που προκαλούν την Claudia να γίνει απίστευτα ερωτική, ανάλογα με τη ρύθμιση του πομπού....Και εκεί είναι που θα χαθεί κάθε έλεγχος....

Σχεδιαστικά ο Manara προσωπικά για εμένα μας έχει παρουσιάσει(μαζί με τον Georges Pichard)τις ωραιότερες και πιο ερωτικές γυναίκες στην ιστορία των κόμικ.Με ολόσωστες σωματικές ανατομίες,αισθησιακές ερωτικές σκηνές που ουδέποτε γίνονται χυδαίες και φτηνές,και επιθυμητές ηρωίδες με λάγνο βλέμμα και αισθησιασμό που βγαίνει από κάθε σχεδιαστική γραμμή τους,ο Manara εδώ και χρόνια θεωρείται-δίκαια-ως ένας από τους μεγαλύτερους δάσκαλους του ερωτισμού.Το Κουμπί της περιέχει όλα αυτά τα στοιχεία που επιβεβαιώνουν τον προηγούμενο χαρακτηρισμό του.

Το Κουμπί της έγινε και ταινία από τον σκηνοθέτη Jean Louis Richard με πρωταγωνίστρια την Florence Guerin αλλά δεν γνώρισε μεγάλη επιτυχία.Ίσως γιατί έλειπε από εκείνην το "πνεύμα" του κόμικ και ο ειρωνικός τόνος με τον οποίο ήθελε ο Manara να περάσει τα μηνύματά του.

Το 1983 το κόμικ μεταφράζεται στα γαλλικά από τον Albin Mitchel και δημοσιεύεται στο L'Eco des savannes.O Manara γνωρίζει την παγκόσμια επιτυχία.Αργότερα θα κυκλοφορήσει και στην Αμερικάνικη αγορά.Στην Ελλάδα κυκλοφόρησαν όλα τα άλμπουμ της σειράς και από τη Βαβέλ(το 1ο)και από τις εκδόσεις Λιβάνη(τα υπόλοιπα 3).Κάποια κυκλοφόρησαν και σαν ένθετο με την εφημερίδα Esspresso και το περιοδικό Free.

Σπύρος Ανδριανός